De (traditionele) levenhypotheek is de voorloper van de spaarhypotheek, die ook wel de 'verbeterde levenhypotheek' genoemd wordt. Bij de levenhypotheek sluit je een losse gemengde levensverzekering af, die verpand wordt aan de geldverstrekker van een losse hypothecaire lening.
Die gemengde levensverzekering is dan geen verzekering op basis van beleggingen, maar op basis van winstdeling. Dat houdt in dat het op te bouwen kapitaal niet in beleggingsfondsen zit en de waarde dus niet afhankelijk is van koersen. Het rendement op het kapitaal is echter niet geheel gegarandeerd. Er is een gegarandeerd rendement (meestal 3%) en daarnaast ontvang je winstdeling. Hoeveel dat is weet je niet van tevoren. Ook hier bieden in het verleden behaalde resultaten geen garantie voor de toekomst.
Er is bij deze hypotheekvorm dus de kans op een hoger rendement, maar ook het risico op een lager rendement. Je hebt daarom geen 100% zekerheid dat het gewenste eindkapitaal ook daadwerkelijk bereikt wordt. Tenzij je de inleg laat berekenen op basis van het gegarandeerd rendement natuurlijk - maar dat leidt tot behoorlijke maandlasten.
Een groot voordeel van deze hypotheekvorm is de flexibiliteit. Niet in de verzekering zelf, die is juist vrij star. Maar wel in de vormgeving van je hypotheek. Omdat de polis apart van de hypotheek loopt kun je deze in de toekomst zonder enig probleem loskoppelen en verpanden aan een andere geldverstrekker. Voor een volgende hypotheek ben je dus niet gebonden aan de bank die nu de gunstigste rente en voorwaarden biedt. Die kan - als je over een aantal jaren gaat verhuizen - immers wel veel minder interessant zijn.