De variabele hypotheekrente is meestal de laagste rente die te vinden is in de rentelijst van een bank. Is het daarom te verwachten dat de meeste mensen voor deze rentevorm kiezen? Nou nee - een variabele hypotheekrente zorgt voor een behoorlijk risico. Variabel betekent immers dat de rente steeds aangepast wordt. Meestal is die aanpassing per maand, wat ervoor zorgt dat je iedere maand wisselende hypotheeklasten hebt. Dat is alleen verstandig als je erg ruim in je inkomsten zit, waardoor je een forse stijging van de maandlasten niet erg merkt. De variabele hypotheekrente kan hard omhoog gaan, afhankelijk van de algemene renteontwikkelingen. Gelukkig gaat deze rentevorm ook weer snel naar beneden als het algemene renteniveau daalt.
Bij de variabele rente is het wel belangrijk om in de gaten te houden op welke manier die rente wordt vastgesteld. Sommige banken vertellen niets over de manier waarop het percentage iedere maand wordt bepaald, en dat is lastig om op te vertrouwen. Wie zegt dan immers dat rentedalingen wel doorgevoerd worden? Een bank kan er dan gemakkelijk voor kiezen een veel grotere rentemarge te nemen dan eerder, waar de klant de dupe van is.
Een duidelijke manier van vaststellen is als er een vaste koppeling is met het Euribor tarief. Euribor staat voor European Interbank Offered Rate: de interbancaire rente. Dat wordt op Europees niveau vastgesteld. Als jouw bank daar een vaste opslag op aanhoudt, weet je dat jouw hypotheekrente in ieder geval objectief bepaald is. Tenminste... als ze niet opeens die vaste opslag gaan veranderen. Dat hebben diverse banken tijdens de kredietcrisis gedaan, waardoor klanten met een variabele hypotheekrente alsnog een te hoge rente voor hun kiezen kregen.
De variabele rente is - zo zeggen de rentegrafieken - uiteindelijk, over de gehele looptijd bekeken - vaak de meest voordelige keuze voor je hypotheekrente. Je moet alleen er wel tegen kunnen dat de maandlasten onzeker zijn en soms behoorlijk kunnen stijgen. Sommige mensen gaan hier heel verstandig mee om: ze bepalen welke rente ze betaald zouden hebben als ze de rente langer vastgezet hadden, rekenen iedere maand het verschil uit met wat ze met de variabele hypotheekrente betalen, en zetten dat apart voor duurdere tijden. Zo ontstaat er een spaarpot waaruit geput kan worden als de variabele rente een tijdje hoger is. Na afloop van de anders gekozen rentevastperiode kunnen ze zo precies zien wat ze aan hypotheekrente bespaard hebben.
Wie een variabele hypotheekrente heeft, zit daar overigens niet voor eeuwig aan vast. Het is prima mogelijk om tijdens de looptijd van de hypotheek op een gegeven moment te zeggen; nu wil ik de rente toch voor een langere periode vastleggen. Omdat je nu wel behoefte hebt aan absolute zekerheid over de maandlasten, of omdat het renteniveau zodanig laag is dat je niet verwacht nog veel te zullen besparen met variabel.