De bijleenregeling heeft nogal wat voeten in de aarde. De basis is heel goed te begrijpen: als je bij de verkoop van je eigen woning een overwaarde realiseert, vindt de fiscus dat je die overwaarde moet gebruiken bij de aankoop van een nieuwe woning. Koop je die nieuwe woning, dan kun je alleen hypotheekrente aftrekken over de hypotheek die je voor die aankoop nodig hebt minus de geboekte overwaarde. In fiscale termen: de eigenwoningschuld op de nieuwe woning kan niet meer zijn dan de verwervingskosten van de nieuwe woning minus de eigenwoningreserve. In die eigenwoningreserve zit het eerder geboekte vervreemdingssaldo (verkoopprijs minus af te lossen eigenwoningschuld en kosten).
Whow, dat zijn wel heel veel spannende termen in een paar zinnen. Misschien wordt het met een sommetje een beetje duidelijker.
Verkoopprijs oude woning: € 250.000
Hypotheek op de oude woning: € 200.000 => oude eigenwoningschuld
Overwaarde (vervreemdingssaldo): € 50.000 => eigenwoningreserve
Koopsom plus kosten nieuwe woning: € 350.000 => verwervingskosten
Maximale hypotheek voor fiscale aftrek: € 300.000 => nieuwe eigenwoningschuld
Wie de overwaarde van €50.000 in dit rekenvoorbeeld gebruikt heeft voor andere dingen dan de aankoop van de nieuwe eigen woning, kan van de bank vast wel een hypotheek krijgen van € 350.000. Dan is echter niet alle betaalde hypotheekrente fiscaal aftrekbaar. De aftrek geldt alleen voor de rente over € 300.000 - de andere € 50.000 geldt niet als eigenwoningschuld maar als schuld in box 3.
Klinkt allemaal best logisch en goed te begrijpen toch? Dat zou je denken, maar als je ziet hoe de toepassing van die bijleenregeling gaat in de loop der jaren, vast het toch enorm tegen. Je zult maar een paar keer verhuizen, en dan ook nog met scheiden en dan weer gaan samenwonen met een andere partner. Dan is de bijleenregeling opeens erg ingewikkeld!